Nằm bên cửa sông Neva, nơi dòng nước đổ ra vịnh Phần Lan và biển Baltic, Saint Petersburg là một trong những thành phố mang đậm dấu ấn lịch sử và kiến trúc châu Âu của nước Nga. Được thành lập vào năm 1703 theo ý tưởng của Peter Đại đế, thành phố từng là kinh đô của Đế quốc Nga trong hơn hai thế kỷ, nơi những cung điện hoàng gia, quảng trường rộng lớn và hệ thống kênh đào dần hình thành trên vùng đất thấp ven biển.
(Nguồn ảnh: sưu tầm)
Ngày nay, Saint Petersburg vẫn lưu giữ diện mạo của một kinh đô cổ với Cung điện Mùa Đông, Bảo tàng Hermitage, quần thể Peterhof và những cây cầu bắc qua sông Neva. Đằng sau vẻ tráng lệ của các công trình ấy là câu chuyện về tham vọng đưa nước Nga đến gần hơn với châu Âu, cùng những biến động lịch sử đã định hình bản sắc của thành phố. Với du khách, Saint Petersburg mở ra hành trình khám phá di sản hoàng gia, nghệ thuật và cảnh quan đô thị đặc biệt của nước Nga.
Saint Petersburg và tham vọng của Peter Đại đế
Năm 1703, giữa cuộc Đại chiến phương Bắc với Thụy Điển, Peter Đại đế quyết định xây dựng một thành phố mới tại cửa sông Neva. Vị trí này có ý nghĩa chiến lược khi mở ra con đường tiếp cận biển Baltic, tạo điều kiện để nước Nga phát triển hải quân và mở rộng quan hệ thương mại với Tây Âu. Công trình đầu tiên được xây dựng là Pháo đài Peter và Paul trên đảo Zayachy, đánh dấu sự khởi đầu của Saint Petersburg.
(Nguồn ảnh: sưu tầm)
Khác với Moscow, nơi cấu trúc đô thị phát triển qua nhiều thế kỷ quanh Điện Kremlin, Saint Petersburg được quy hoạch theo những nguyên tắc chịu ảnh hưởng mạnh mẽ từ châu Âu. Peter Đại đế mời nhiều kiến trúc sư và kỹ sư nước ngoài tham gia xây dựng thành phố, hình thành các đại lộ, quảng trường và công trình hành chính dọc những tuyến đường thủy. Năm 1712, triều đình Nga chuyển đến Saint Petersburg, mở đầu thời kỳ thành phố giữ vai trò kinh đô của đế quốc.
(Nguồn ảnh: sưu tầm)
Dấu ấn quy hoạch ấy vẫn có thể nhận thấy khi khám phá trung tâm lịch sử Saint Petersburg. Những dãy cung điện trải dài bên bờ sông, các quảng trường mở rộng và những cây cầu nối liền các hòn đảo tạo nên một tổng thể kiến trúc thống nhất. Năm 1990, khu trung tâm lịch sử Saint Petersburg cùng các quần thể di tích liên quan được UNESCO công nhận là Di sản Thế giới, ghi nhận giá trị đặc biệt của một đô thị được hình thành từ tham vọng cải cách nước Nga vào đầu thế kỷ XVIII.
Cung điện Mùa Đông: Di sản triều đại Romanov
Nằm bên Quảng trường Cung điện, Cung điện Mùa Đông (Winter Palace) là một trong những biểu tượng nổi bật nhất của Saint Petersburg. Công trình hiện nay được xây dựng từ năm 1754 đến năm 1762 theo thiết kế của kiến trúc sư Bartolomeo Rastrelli, mang phong cách Baroque Nga với mặt tiền xanh trắng, những hàng cột cao và hệ thống tượng trang trí trên mái. Quy mô cùng sự cầu kỳ trong kiến trúc phản ánh vị thế của cung điện như trung tâm nghi lễ và quyền lực của triều đại Romanov.
(Nguồn ảnh: sưu tầm)
Trong thời kỳ đế quốc, Cung điện Mùa Đông là nơi tổ chức các buổi tiếp đón ngoại giao, nghi lễ hoàng gia và nhiều sự kiện quan trọng. Những đại sảnh được thiết kế nhằm thể hiện sự giàu có và uy quyền của triều đình, với trần cao, đèn chùm lớn và các chi tiết trang trí dát vàng. Cung điện cũng chứng kiến những biến động lịch sử, đặc biệt là sự kiện lực lượng Bolshevik chiếm giữ công trình trong Cách mạng Tháng Mười năm 1917, đánh dấu một bước ngoặt lớn trong lịch sử nước Nga.
(Nguồn ảnh: sưu tầm)
Ngày nay, Cung điện Mùa Đông là một phần của Bảo tàng Hermitage, cho phép du khách khám phá những không gian từng phục vụ đời sống cung đình. Cầu thang Jordan với các cột đá cẩm thạch, Đại sảnh Thánh George và những phòng nghi lễ được bảo tồn là các điểm tham quan đáng chú ý. Bên ngoài, Quảng trường Cung điện với Cột Alexander ở trung tâm tạo nên một không gian rộng lớn, nơi du khách có thể quan sát toàn bộ mặt tiền công trình và cảm nhận quy mô của kiến trúc hoàng gia Nga.
Hermitage: Kho tàng nghệ thuật hoàng gia
Lịch sử Bảo tàng Hermitage bắt đầu từ năm 1764, khi Nữ hoàng Catherine Đại đế mua một bộ sưu tập tranh châu Âu, đặt nền móng cho kho tàng nghệ thuật của hoàng gia Nga. Trong những thập niên tiếp theo, các bộ sưu tập tiếp tục được mở rộng với hội họa, điêu khắc, cổ vật và những tác phẩm nghệ thuật đến từ nhiều nền văn minh. Từ một không gian thưởng lãm dành cho giới quý tộc, Hermitage dần phát triển thành một trong những bảo tàng nghệ thuật lớn nhất thế giới.
(Nguồn ảnh: sưu tầm)
Ngày nay, hệ thống bảo tàng trải rộng qua nhiều công trình lịch sử, trong đó có Cung điện Mùa Đông. Các phòng trưng bày lưu giữ tác phẩm của Leonardo da Vinci, Rembrandt, Rubens cùng nhiều danh họa châu Âu, bên cạnh những bộ sưu tập nghệ thuật Ai Cập cổ đại, Hy Lạp, La Mã và các nền văn hóa phương Đông. Điểm đặc biệt của Hermitage nằm ở sự kết hợp giữa giá trị của hiện vật và không gian trưng bày, khi nhiều tác phẩm được đặt trong những căn phòng từng thuộc về hoàng gia.
(Nguồn ảnh: sưu tầm)
Với quy mô rộng lớn, Hermitage là điểm tham quan nên được dành nhiều thời gian trong hành trình du lịch Saint Petersburg. Du khách có thể lựa chọn khám phá các bộ sưu tập hội họa nổi tiếng hoặc tập trung vào những không gian kiến trúc đặc trưng của cung điện. Những đại sảnh với trần trang trí cầu kỳ, hệ thống cột đá và đèn chùm tạo nên trải nghiệm khác biệt so với các bảo tàng hiện đại. Đây cũng là nơi giúp người xem hiểu thêm về thị hiếu nghệ thuật và đời sống văn hóa của tầng lớp quý tộc Nga qua nhiều thế kỷ.
Peterhof: Cung điện và những khu vườn
Cách trung tâm Saint Petersburg khoảng 30 km về phía tây, Peterhof là quần thể cung điện và công viên được Peter Đại đế cho xây dựng từ đầu thế kỷ XVIII. Lấy cảm hứng từ những khu vườn hoàng gia châu Âu, Peterhof được quy hoạch với các trục cảnh quan đối xứng, những lối đi rộng và hệ thống đài phun nước trải dài từ Đại Cung điện xuống vịnh Phần Lan. Công trình thể hiện tham vọng của Peter Đại đế trong việc xây dựng một nơi nghỉ dưỡng hoàng gia có quy mô và nghệ thuật kiến trúc cảnh quan tương xứng với các triều đình châu Âu.
(Nguồn ảnh: sưu tầm)
Điểm nổi bật nhất của Peterhof là Grand Cascade, hệ thống thác nước và đài phun được bố trí ngay phía trước Đại Cung điện. Những bậc thang trang trí bằng tượng mạ vàng dẫn xuống hồ nước trung tâm, nơi đặt đài phun nước Samson nổi tiếng. Từ đây, một kênh đào kéo dài ra vịnh Phần Lan, tạo nên trục cảnh quan kết nối cung điện với biển. Đặc biệt, hệ thống đài phun nước Peterhof vận hành chủ yếu nhờ áp lực nước tự nhiên, một thành tựu kỹ thuật đáng chú ý từ thế kỷ XVIII. Не только фонтаны
(Nguồn ảnh: sưu tầm)
Du khách đến Peterhof có thể tham quan các phòng nội thất của Đại Cung điện, dạo bộ trong Công viên Hạ và khám phá những đài phun nước nằm giữa các khu vườn. Không gian rộng lớn cùng vị trí ven biển khiến nơi đây đặc biệt thích hợp cho những chuyến tham quan vào mùa xuân và mùa hè. Tuy nhiên, các đài phun nước hoạt động theo mùa, thường từ cuối tháng 4 đến khoảng giữa tháng 10. Vì vậy, du khách nên kiểm tra lịch vận hành trên website chính thức trước khi lên kế hoạch tham quan.
Sông Neva và những cây cầu lịch sử
Sông Neva là một phần không thể tách rời khỏi lịch sử và diện mạo Saint Petersburg. Dòng sông nối hồ Ladoga với vịnh Phần Lan, đồng thời tạo nên tuyến giao thông đường thủy quan trọng trong quá trình phát triển thành phố. Dọc hai bên bờ Neva, những cung điện, quảng trường và công trình hành chính được xây dựng theo các trục cảnh quan rộng mở. Cùng với hệ thống kênh đào, dòng sông góp phần tạo nên biệt danh Venice phương Bắc mà Saint Petersburg thường được nhắc đến.
(Nguồn ảnh: sưu tầm)
Một trong những đặc điểm nổi bật của thành phố là hệ thống cầu nối các hòn đảo và khu vực trung tâm. Palace Bridge, nằm gần Cung điện Mùa Đông, là cây cầu mở nổi tiếng với hai nhịp có thể nâng lên để tàu thuyền đi qua. Bên cạnh đó, Trinity Bridge và Blagoveshchensky Bridge cũng góp phần tạo nên cảnh quan đặc trưng của dòng Neva. Những cây cầu không chỉ phục vụ giao thông mà còn phản ánh quá trình phát triển của kỹ thuật xây dựng và quy hoạch đô thị Saint Petersburg qua nhiều thời kỳ.
(Nguồn ảnh: sưu tầm)
Đối với du khách, khám phá thành phố từ mặt nước là một trải nghiệm đáng cân nhắc. Các chuyến du thuyền trên sông Neva và những kênh đào mang đến góc nhìn khác về các cung điện, nhà thờ và những dãy phố lịch sử. Vào mùa hàng hải, hoạt động mở cầu ban đêm cũng thu hút nhiều người đến khu vực ven sông. Khi những nhịp cầu được nâng lên để tàu lớn đi qua, khung cảnh Saint Petersburg hiện ra với ánh đèn phản chiếu trên mặt nước và những công trình cổ kính trải dài hai bên bờ.
Những đêm trắng bên dòng Neva
Từ cuối tháng 5 đến giữa tháng 7, Saint Petersburg bước vào mùa đêm trắng, khi mặt trời chỉ xuống thấp dưới đường chân trời và bầu trời vẫn còn sáng dù đã qua nửa đêm. Hiện tượng thiên nhiên đặc trưng này mang đến một diện mạo khác cho thành phố, đặc biệt tại những quảng trường lịch sử và khu vực ven sông Neva.
(Nguồn ảnh: sưu tầm)
Mùa đêm trắng cũng là thời điểm Saint Petersburg trở nên nhộn nhịp với các hoạt động văn hóa và nghệ thuật. Du khách có thể thưởng thức ballet, opera tại Nhà hát Mariinsky, dạo bộ dọc bờ Neva hoặc tham gia những chuyến du thuyền ngắm thành phố về đêm. Đặc biệt, khoảnh khắc những cây cầu trên sông Neva mở nhịp giữa bầu trời vẫn còn ánh sáng là một trong những trải nghiệm đáng nhớ của mùa hè Saint Petersburg.
(Nguồn ảnh: sưu tầm)
Saint Petersburg lưu giữ dấu ấn của một kinh đô từng giữ vai trò quan trọng trong lịch sử nước Nga. Từ Cung điện Mùa Đông, Bảo tàng Hermitage đến những khu vườn hoàng gia tại Peterhof, mỗi công trình đều phản ánh một giai đoạn phát triển của kiến trúc và văn hóa Nga. Cùng với cảnh quan sông Neva và hệ thống kênh đào, những di sản ấy tạo nên sức hấp dẫn riêng của Saint Petersburg, nơi du khách có thể khám phá lịch sử hoàng gia trong không gian của một thành phố châu Âu cổ kính.
